TỪ GIEO MẦM XANH ĐẾN GỠ NÚT THẮT MẶT BẰNG: MỘT CÁCH KHƠI DẬY SỨC DÂN TỪ CƠ SỞ

(Ảnh 1: Tuyến đường hoa ban)

NỘI DUNG

Một tuyến đường hoa bắt đầu từ một khoảng đất trống

Khoảng đất dài gần 1 km phía sau Trường THCS Đoàn Đào từng là nơi cỏ mọc um tùm, xen lẫn rác thải. Con đường bê tông mới hoàn thành đã mở ra lối đi an toàn, thuận tiện cho học sinh, nhưng hai bên đường vẫn là những khoảng đất hoang, khiến cảnh quan trở nên thiếu đồng bộ.

Với nhiều người, đó có thể chỉ là một khoảng đất trống. Nhưng với đồng chí Nguyễn Thị Như, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã, nơi ấy lại gợi lên một ý tưởng khác: tại sao không biến dải đất bỏ không thành một tuyến đường xanh, sạch, đẹp cho học sinh và người dân? “Đất bỏ trống như vậy rất lãng phí, tôi luôn mong muốn nơi đây có một môi trường cảnh quan tươi sáng hơn”, đồng chí Như chia sẻ.

Ý tưởng từ cơ sở nhanh chóng nhận được sự đồng tình của cấp ủy. Đồng chí Nguyễn Thị Vân Anh, Ủy viên ban Thường vụ, Phó Chủ tịch UBND xã chỉ đạo kết nối ba lực lượng: Trường THCS Đoàn Đào, thôn Đoàn Đào và Hội Liên hiệp Phụ nữ xã. Không phải một công việc lớn, cũng không cần một bộ máy cồng kềnh, mỗi lực lượng nhận một phần việc phù hợp: người dọn cỏ, người chỉnh trang, người vận động, người trực tiếp trồng và chăm sóc cây. Một khoảng đất vốn không thuộc trách nhiệm riêng của ai dần trở thành phần việc chung của cộng đồng.

Từ đó, việc trồng cây không kết thúc sau một ngày ra quân. Tuyến đường tiếp tục được các lực lượng cùng chăm sóc, bảo vệ. Đến nay, 33 trong số 35 cây hoa ban sinh trưởng tốt và bắt đầu ra hoa. Điều đáng nói không chỉ là một dải đất bỏ không đã đổi khác. Từ một sáng kiến của tổ chức đoàn thể, bằng sự lắng nghe và kết nối của cấp ủy, nhiều lực lượng đã cùng tham gia và cùng nhận trách nhiệm đối với kết quả do chính mình tạo nên.

Nhưng trồng một hàng cây là câu chuyện mà lợi ích chung có thể dễ dàng nhìn thấy. Phép thử đối với công tác dân vận sẽ khác hẳn khi một chủ trương tác động trực tiếp đến đất đai, tài sản, sinh kế và cả nơi ở của người dân; khi sự đồng thuận không chỉ được thể hiện bằng một ngày góp công, mà có thể đòi hỏi mỗi gia đình phải chấp nhận những thay đổi rất cụ thể trong cuộc sống của mình.

Và ở Đoàn Đào, phép thử ấy đến từ công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án đường Tân Phúc - Võng Phan.

Khi việc khó cần sức dân

Nếu tuyến đường hoa là câu chuyện về sự chung tay trong một việc mà lợi ích cộng đồng có thể dễ dàng nhìn thấy, thì công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án đường Tân Phúc - Võng Phan lại đặt cấp ủy, chính quyền và đội ngũ đảng viên xã Đoàn Đào trước một phép thử khác.

Dự án đi qua địa bàn xã với tổng diện tích đất phải thu hồi 25,39 ha, ảnh hưởng trực tiếp đến đất nông nghiệp của 228 hộ và đất ở của 57 hộ gia đình. Phía sau những con số ấy không chỉ là diện tích trên hồ sơ, mà là ruộng đất, nhà cửa, nguồn sinh kế và cuộc sống của hàng trăm gia đình.Bởi vậy, những băn khoăn của người dân là điều khó tránh khỏi. Có hộ quan tâm đến mức tiền bồi thường khi bàn giao mặt bằng; có hộ muốn biết rõ thời gian được chi trả các khoản hỗ trợ sinh hoạt. Cùng với đó là những vấn đề liên quan đến thủ tục pháp lý về đất đai, chính sách hỗ trợ và phương án tái định cư cần được giải thích, tháo gỡ cụ thể.

Trong một việc tác động trực tiếp đến quyền lợi thiết thân của người dân, chỉ những thông báo hành chính hay những cuộc họp tập trung là chưa đủ. Muốn có sự đồng thuận, trước hết phải hiểu người dân đang lo điều gì, điều gì họ chưa rõ và vấn đề nào cần được giải quyết từ cơ sở.Đó cũng là lúc vai trò của mỗi cán bộ, đảng viên được đặt ra một cách cụ thể hơn: không chỉ truyền đạt chủ trương, mà phải đến gần dân, nghe dân, giải thích cho dân và cùng cấp ủy tháo gỡ từng vấn đề phát sinh.

Mỗi đảng viên là một nhịp cầu nối ý Đảng với lòng dân

Để việc nắm bắt tâm tư của người dân không chỉ dừng lại ở những cuộc họp tập trung, Đảng ủy xã Đoàn Đào triển khai 13 mô hình “Dân vận khéo 1+10” tại các chi bộ nông thôn. Theo cách làm này, một đảng viên được phân công phụ trách, theo dõi, tuyên truyền, vận động khoảng 10 hộ gia đình. Gần 400 đảng viên được phân công phụ trách khoảng 4.000 hộ dân trên địa bàn.

Việc phân công đến từng đảng viên, từng nhóm hộ đã tạo thêm một kênh để tổ chức Đảng đến gần dân hơn. Đảng viên không chỉ truyền đạt chủ trương, chính sách mà còn trực tiếp tiếp xúc, lắng nghe những băn khoăn của các gia đình, nắm bắt những vấn đề phát sinh từ khu dân cư để phản ánh, phối hợp cùng cấp ủy và chính quyền xem xét, tháo gỡ.

Trong quá trình giải phóng mặt bằng phục vụ dự án Tân Phúc - Võng Phan, cách làm ấy càng cho thấy ý nghĩa thực tế. Những vấn đề người dân quan tâm về bồi thường, hỗ trợ hay thủ tục đất đai được trao đổi trực tiếp hơn; những nội dung chưa rõ được cán bộ, đảng viên giải thích trên cơ sở các chủ trương, chính sách và quy định của Nhà nước.Nhưng dân vận không chỉ là việc nói cho dân hiểu. Khi chủ trương tác động đến chính quyền lợi của gia đình mình, sự gương mẫu của người đảng viên mới trở thành lời vận động có sức thuyết phục nhất.

Và ở Đoàn Đào, điều đó được thể hiện rõ trong câu chuyện của đảng viên Nguyễn Khắc Trượng, Chi bộ thôn Long Cầu.

Khi người đi vận động cũng là người phải nhường đất

Trong công tác dân vận, nói để người dân hiểu đã khó. Nhưng sức thuyết phục của lời nói còn được thử thách rõ hơn khi chính người đi vận động cũng đứng trước những thiệt thòi về quyền lợi của gia đình mình.Đảng viên Nguyễn Khắc Trượng, sinh hoạt tại Chi bộ thôn Long Cầu, là một trường hợp như vậy.

Để phục vụ dự án đường Tân Phúc - Võng Phan, gia đình ông thuộc diện phải bàn giao hơn 10 m² đất ở. Diện tích trên hồ sơ không lớn, nhưng phần đất bị thu hồi nằm dọc theo công trình chính, khiến gia đình phải tháo dỡ toàn bộ căn nhà hai tầng kiên cố. Việc bàn giao mặt bằng vì thế không chỉ là mất đi một phần diện tích đất, mà còn tác động trực tiếp đến nơi ở và sinh hoạt của cả gia đình.

Trước lựa chọn ấy, ông Trượng đồng thuận thực hiện chủ trương và bàn giao mặt bằng phục vụ dự án.“Trong quá trình thực hiện công tác giải phóng mặt bằng phục vụ dự án, gia đình tôi chấp nhận thiệt thòi để mang lại lợi ích chung cho địa phương. Đường giao thông rộng rãi, khang trang, đi lại thuận lợi sẽ góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của nhân dân”, ông Trượng chia sẻ.

Ảnh 3: Ông Nguyễn Khắc Trượng đồng thuận giải phóng mặt bằng

Với người dân, một lời vận động sẽ có thêm sức nặng khi người nói không đứng ngoài những tác động của chủ trương. Trong trường hợp của ông Trượng, sự gương mẫu không nằm ở một lời kêu gọi, mà được thể hiện bằng chính quyết định của gia đình mình.Và từ những đảng viên đi trước như vậy, sự đồng thuận bắt đầu lan sang những hộ dân cũng đang đứng trước những băn khoăn về đất đai, tài sản và cuộc sống sau khi bàn giao mặt bằng.

Khi sự nêu gương tạo nên sức lan tỏa

Nếu câu chuyện của đảng viên Nguyễn Khắc Trượng cho thấy sức nặng của sự nêu gương, thì trường hợp gia đình ông Trần Quang Hưng, thôn Đồng Minh, lại cho thấy một bước chuyển khác: từ sự gương mẫu của đảng viên đến sự đồng thuận của người dân.

Gia đình ông Hưng thuộc diện phải thu hồi hơn 500 m², bao gồm cả đất ở và đất nông nghiệp. Với một gia đình, đó không đơn thuần là một con số trên phương án giải phóng mặt bằng. Đất đai gắn với nơi ở, sản xuất và cuộc sống lâu dài nên những băn khoăn trước khi đưa ra quyết định là điều dễ hiểu.Nhưng trong quá trình cán bộ, đảng viên trực tiếp tuyên truyền, giải thích và vận động, gia đình ông Hưng cũng chứng kiến những đảng viên có đất bị thu hồi đã đi trước trong thực hiện chủ trương. Từ những điều được nghe đến những việc tận mắt nhìn thấy, sự đồng thuận từng bước được hình thành. Gia đình ông tự nguyện nhận kinh phí bồi thường và bàn giao mặt bằng phục vụ dự án.

Sự chuyển biến ấy cho thấy một điều giản dị nhưng có ý nghĩa trong công tác dân vận: khi cán bộ, đảng viên cùng chịu tác động của một chủ trương và sẵn sàng thực hiện trước, lời vận động đối với quần chúng sẽ có thêm sức thuyết phục.Ở đó, sự nêu gương không phải là điều gì xa xôi. Nó có thể bắt đầu bằng việc một đảng viên chấp nhận tháo dỡ căn nhà của chính gia đình mình; và rồi được tiếp nối bằng quyết định bàn giao đất của một người dân từng còn những băn khoăn về quyền lợi và cuộc sống phía trước.

Từ một người đi trước đến những người cùng bước, sự đồng thuận vì thế không hình thành trong một ngày, cũng không chỉ đến từ những lời tuyên truyền. Nó được bồi đắp bằng quá trình cán bộ, đảng viên gần dân, nghe dân, giải thích những điều dân chưa rõ và, quan trọng hơn, bằng chính hành động của những người có trách nhiệm vận động nhân dân.

Từ sự đồng thuận đến sức dân

Từ câu chuyện của đảng viên Nguyễn Khắc Trượng đến sự đồng thuận của gia đình ông Trần Quang Hưng, có thể thấy sức thuyết phục của công tác dân vận không chỉ đến từ lời nói, mà còn được tạo nên bằng sự gần dân, lắng nghe dân và hành động nêu gương của cán bộ, đảng viên.

Với gần 400 đảng viên phụ trách khoảng 4.000 hộ gia đình thông qua mô hình “Dân vận khéo 1+10”, việc nắm bắt tâm tư, tuyên truyền, vận động được đưa đến gần hơn với từng khu dân cư, từng gia đình. Đặc biệt, khi những đảng viên thuộc diện thu hồi đất thực hiện trước, chủ trương không chỉ được người dân tiếp nhận qua lời vận động, mà còn được nhìn thấy bằng những việc làm cụ thể. Chính sự đồng hành ấy đã góp phần từng bước tháo gỡ những băn khoăn, tạo thêm sự đồng thuận trong quá trình giải phóng mặt bằng.

Kết quả, đến nay xã Đoàn Đào đã hoàn thành bàn giao 100% mặt bằng sạch phục vụ dự án Tân Phúc - Võng Phan. Phía sau con số 100% không chỉ là tiến độ của một công trình, mà còn là một quá trình từ lắng nghe, giải thích đến nêu gương và đồng thuận. Khi cán bộ, đảng viên thực sự gần dân, cùng chia sẻ những tác động của chủ trương và đi trước bằng hành động, sức dân có thể được khơi dậy để cùng giải quyết những việc khó ngay từ cơ sở.

Từ mầm xanh đến sức mạnh lòng dân

Một tuyến đường hoa bắt đầu từ một khoảng đất bỏ trống.Một dự án giao thông bắt đầu từ những phần đất mà người dân phải bàn giao.Quy mô của hai câu chuyện rất khác nhau. Ở câu chuyện thứ nhất, người dân góp công để cùng tạo nên một không gian xanh cho cộng đồng. Ở câu chuyện thứ hai, có những gia đình phải nhường đất, có người phải thay đổi nơi ở, có những quyền lợi thiết thân cần được giải thích và giải quyết thấu đáo.Nhưng giữa hai câu chuyện ấy vẫn có một điểm chung.Ở tuyến đường hoa, một sáng kiến từ cơ sở được cấp ủy lắng nghe. Nhà trường, tổ chức đoàn thể, thôn và người dân được kết nối để cùng làm một việc chung. Khi 35 gốc hoa ban được đặt xuống đất, điều được tạo nên không chỉ là một hàng cây, mà còn là sự tham gia và trách nhiệm của cộng đồng đối với chính không gian sống của mình.Đến công tác giải phóng mặt bằng, cách làm ấy đứng trước một phép thử khó hơn. Khi chủ trương tác động trực tiếp đến quyền lợi của từng gia đình, sự đồng thuận không thể chỉ được tạo nên bằng những cuộc vận động chung. Đảng viên phải đến gần dân hơn, nghe những điều dân còn băn khoăn, giải thích những điều dân chưa rõ và cùng cấp ủy, chính quyền tháo gỡ những vấn đề phát sinh.Và khi chính quyền lợi của gia đình mình bị tác động, sự nêu gương của người đảng viên trở thành một cách dân vận có sức thuyết phục.Một bên là những mầm cây được đặt xuống đất.Một bên là những phần đất, những mái nhà được nhường lại để mở đường.Một bên bắt đầu từ một việc nhỏ mà mọi người có thể cùng góp sức.Một bên là một việc khó đòi hỏi sự sẻ chia, trách nhiệm và cả những lựa chọn liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mỗi gia đình.Nhưng điểm gặp nhau vẫn là cách làm: chủ trương chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi người dân được tham gia, được lắng nghe và nhìn thấy trách nhiệm của cán bộ, đảng viên bằng những việc làm cụ thể.

Ảnh 4: Những bông hoa ban đầu tiên

Hôm nay, 33 trong số 35 cây hoa ban trên tuyến đường phía sau Trường THCS Đoàn Đào đang sinh trưởng tốt, những bông hoa đầu tiên đã bắt đầu xuất hiện. Cũng từ những phần đất người dân đồng thuận bàn giao, một tuyến giao thông mới đang từng bước mở ra cơ hội phát triển cho địa phương.Nhưng có lẽ giá trị lâu dài hơn cả một hàng cây hay một công trình giao thông nằm ở điều khó đo đếm bằng những con số: sự gắn bó giữa cấp ủy, cán bộ, đảng viên với người dân được vun đắp qua từng việc làm cụ thể.Niềm tin không hình thành từ những điều lớn lao ngay trong một ngày.Có khi, nó bắt đầu từ việc một ý kiến nhỏ của cơ sở được lắng nghe; từ một ngày gần 200 người cùng xuống đường trồng cây; từ một đảng viên sẵn sàng thực hiện trước khi vận động người khác; hay từ việc những băn khoăn chính đáng của một gia đình được cán bộ đến tận nơi lắng nghe, giải thích.

Từ những việc nhỏ như thế, niềm tin được bồi đắp.Và khi có niềm tin, chủ trương của Đảng không chỉ dừng lại trên văn bản, mà có thể được chuyển hóa thành sự đồng thuận, thành hành động và thành sức dân để cùng xây dựng quê hương.